Firma FAIR nastavila viševjekovnu tradiciju: Žene su na Siciliji opasnije od sačmarice

Ima jedna scena u filmskom remek-djelu Frensisa Forda Kopole „Kum“ iz 1972. godine u kojoj mladi Majkl Korleone, šetajući kroz živopisni sicilijanski pejzaž, biva „gromom pogođen“ zaljubivši se na prvi pogled u svoju buduću nevjestu, Sicilijanku „više grčke nego italijanske ljepote“, nazvanu po drevnom antičkom gradu – Apolonija.

Jedan od naoružanih momaka iz njegove pratnje, zadužen za bezbjednost, u tom trenutku ga upozorava da su na Siciliji žene opasnije od puške „lupare“ (tradicionalne skraćene sačmarice položare sa eksternim orozima), koja mu visi preko ramena. Kopola u svom čuvenom filmskom ostvarenju prepunom simbolike, baziranom na romanu Maria Puza, komparativno i višeslojno prepliće različite teme – stara tradicionalna, konzervativna shvatanja sa onim modernim i naprednim, mitologiju sa religijom, život sa smrću, smrt sa uskrsnućem, a nevinost, ljubav i ljepotu sa oružjem, nasiljem i okrutnošću. Majkl nakon susreta sa djevojčinim ocem uviđa da su na Siciliji, inače kolijevci „Koza nostre“, tradicija, običaji, poštovanje žena i ženska čednost neobično važni faktori, zbog čega su žene mnogo opasnije po muški ponos i život od oružja i nasilja, tako dominantnih u „naprednom“ američkom društvu. Zato će Amerikanac Majkl morati da iskaže duboko poštovanje i prikloni se prastaroj sicilijanskoj tradiciji ako želi da pristupi Apoloniji i dobije je za ženu.



Daleko od Sicilije, na sjevernoj strani Apeninskog poluostrva, u dolini Val Trompija, kolijevci tradicionalnog italijanskog oružarstva, 1971. godine, praktično u isto vrijeme kada je sniman film „Kum“, počela je sa radom firma „Fabrica Armi Isidoro Rizini“ (FAIR). Ne postoji niti jedna regija na planeti sa starijom puškarskom tradicijom i većim brojem proizvođača oružja nego što je to dolina Val Trompija, u Breši, dijelu Lombardije na sjeveru Italije (podsjetićemo se da je ovdje smještena najstarija oružarska kuća na planeti, „Beretta“, osnovana 1526. godine). Breša je centar italijanske industrije oružja i sve sačmarice proizvode se ovdje.


Međutim, FAIR iz grada Markeno, veoma je mlada u poređenju sa svojim brojnim komšijskim firmama i za razliku od njih naglasak ne stavlja na skupu ručnu izradu dijelova oružja. Firma je naime primijenila najsavremenije kompjuterske i robotske tehnologije u proizvodnji klasičnog italijanskog oružja. Kako je to uspjela? Postupila je poput Majkla Korleonea – morala se prikloniti viševijekovnoj tradiciji svjetski poznatog italijanskog puškarstva ako želi da se bavi ovim poslom. Upravo primjena super-modernih tehnologija ali uz istovremeno najdublje poštovanje viševijekovnih, tradicionalnih temelja u konstruisanju i građenju klasičnih italijanskih sačmarica, na pravi način oslikava poslovnu filozofiju ove ugledne fabrike oružja, inače drugog izvoznika sačmarica u Italiji.

Lupara je italijanska riječ za tradicionalnu, sicilijansku, skraćenu sačmaricu položaru sa eksternim orozima i u bukvalnom prevodu znači „puška za vuka“. Tradicionalno je povezana sa sicilijanskom kriminalnom organizacijom „Koza nostra“.

Puška koju predstavljamo je tradicionalna sačmarica prelamača, položenih cijevi i sa eksternim orozima, skoro identična opisanim „luparama“ kakve su preko ramena nosili sicilijanski tjelohranitelji Majkla Korleonea. Ova položara već na prvi pogled plijeni zavodljivom starovremskom ljepotom i elegantnom jednostavnošću, a namijenjena je lovcima finog, klasičnog ukusa. Ponajviše damama, zbog male mase i blagog kalibra. Nazvana je po drevnoj egipatskoj zaštitnici žena, boginji plodnosti, braka, ljubavi i života, savršenoj majci i ženi – Izidi. Simbolika njenog imena nikako nije slučajna i vrlo je interesantna. Ali, krenimo redom.

Stopostotna italijanska proizvodnja

Kompanija FAIR od samog početka posvećena je izradi izuzetno kvalitetnih ali cijenom pristupačnih klasičnih lovačkih pušaka sačmarica, bokerica i položara. U proizvodnom programu su i različiti modeli kombinovanih pušaka i dvokuglara, vertikalno i horizontalno postavljenih cijevi, ali i sportskih trap i skit pušaka. Sve su one napravljene tako dobro da traju generacijama i postaju porodično nasljeđe.

Kako je rečeno, FAIR je to uspio kroz spajanje najsavremenijih proizvodnih tehnologija (CAD, CAM, CNC, lasersko čekiranje, lasersko graviranje itd) sa najboljim materijalima, a u duhu 500 godina stare, najfinije italijanske oružarske tradicije i u konstantnom je procesu kreiranja i primjene novih naučnih i tehnoloških znanja. U prevodu – gdje god su pri izradi klasične sačmarice, umjesto ručnog rada, mogli biti primijenjeni moderna tehnologija i inventivna rješenja sa ciljem ubrzanja, pojednostavljenja i pojeftinjenja proizvodnje, FAIR je to iskoristio ali ne na račun kvaliteta materijala i izrade – naprotiv! Ponosni su na izuzetno visok nivo standardizacije u proizvodnji odnosno na činjenicu da im vrhunska tehnologija i kontrola kvaliteta (u ranim fazama) omogućavaju proizvodnju tako preciznih elemenata, da su svi dijelovi svih proizvedenih pušaka međusobno izmjenjivi bez i najmanje potrebe za naknadnom intervencijom puškara – to se zove tehnološka fantastika!

FAIR puške izrađene su kompletno od najboljih čelika i turske orahovine, bez primjene aluminijumskih legura i polimera. Sve sačmene cijevi FAIR pušaka mogu bez problema da ispaljuju municiju punjenu čeličnom sačmom i u najjačim laboracijama, a italijanski Zavod za žigosanje i ispitivanje oružja u Gardoneu izdaje sertifikate na visoke ispitne (tormentačne) pritiske u cijevima od 1.200 bara. Firma nema kooperanata i sve svoje puške proizvodi sama a na njima ponosno ispisuje da su sto posto proizvedene u Italiji!

„Iside vintage“

Još od osnivanja 1971. godine, FAIR je proizvodio klasičnu dvocijevnu položaru u svim sačmenim kalibrima od 12 do 36 (.410), pod imenom Imperial. Baš na tom modelu bazira se „Iside“ – nova linija sačmarica položenih cijevi. Prelamače Iside FAIR proizvode se u kalibrima 12, 16, 20, 28 i 36 sa ležištima dugim 70 i 76 mm (za kalibre 12, 20 i 36) i dužinama cijevi od 55, 68, 71 i 76 cm.

Sačmaricu „Inside“ proizvođač izrađuje u osam podmodela i razlike se ogledaju u vrsti finiša i boji baskule, postojanju ukrasnih bočnih pločica, ugradnji ejektora ili izvlakača i jednog ili dva obarača, skrivenim ili eksternim orozima te razredu orahovine i gravure. Najnoviji podmodel karakterišu eksterni orozi i nazvan je „Iside vintage“.

Zaobljena baskula

Visokokvalitetni kovani čelik je materijal od kojeg su izrađeni baskula, ključevi i zabravljujuća ploča na Iside vintage a orozi su eksterni i zapinju se ručno što naravno olakšava prelamanje (sačmarice sa skrivenim udaračima zapinju se prelamanjem). Bravljenje je ostvareno „Purdey“ bravom, sa dva donja ključa, a prelamanje cijevi obavlja se pomoću dobro poznate Westley Richards poluge sa gornje strane baskule. „Inside vintage “ ima dva obarača. Ovdje ne postoji klasična kočnica već njenu ulogu preuzimaju orozi koji se pred punjenje zapinju u bezbjedni međupoložaj. Oroze ćemo ručno povući do kraja u nazad i zapeti ih, razumije se, neposredno pred pucanje.

Većina svjetskih proizvođača pri dizajniranju klasičnih lovačkih sačmarica prelamača, bez obzira na raspored i broj cijevi, teži opštoj jednostavnosti konstrukcije, smanjuje masu, snižava siluetu i dizajnira zaobljene, skladne, elegantne oblike. Oble baskule i malu masu imaju na primjer položare Beretta „Parrelelo 486“ i većina modela iz kuće „Fausti Stefano „. I firma FAIR prati taj opšti trend na puškama „Inside“. Pored toga, svi podmodeli „Iside“ su odlično izbalansirani, a težište je tačno na mjestu prelamanja cijevi. Baskula ima, kako se to uobičajeno kaže, „paljeni“ finiš. Radi se zapravo o termičkoj obradi čelika, površinskom kaljenju koje ostavlja karakteristične boje i prelive na površini baskule, što uz raskošni brunirung na poliranim cijevima i oroze plasirane na bočne pločice dodatno naglašava starinsku ljepotu ove puške.

Sačmarica „Iside“ nazvana je po drevnoj egipatskoj boginji, zaštitnici žena, čiji je kult opstao na Siciliji

FAIR-ov način spajanja cijevi

Demi blok način spajanja cijevi sačmarica prelamača je veoma složen i skup postupak koji podrazumijeva da svaka cijev posebno ima svoju polovinu ključeva a prepoznaje se po liniji spoja na ključevima i karakterističan je za proizvođače najboljih (i najskupljih) pušaka. Inženjeri iz firme FAIR primijenili su na sačmaricama iz linije „Iside“ jeftinije ali inventivno i ništa manje čvrsto, precizno i elegantno rješenje.

Postupak je od ranije poznat – riječ je o montiranju cijevi na naročiti čelični element izrađen u obliku obrnutog slova „T“ na čijem su dnu formirani ključevi. Cijevi se u taj element precizno uklapaju i fiksiraju (stub čeličnog elementa prolazi između cijevi), a nakon toga se pristupa lemljenju na visokoj temperaturi. Tehnološki postupak je izveden tako precizno da se tek pod povećalom može vidjeti o čemu se tačno radi. Ovo ni u kom slučaju nije monoblok (tako tipičan za jeftino oružje) i cijevi se pružaju punom dužinom, od baskule do usta. Ni ovdje, kao ni kod najskupljih sačmarica čije su cijevi spojene klasičnim i skupim demi blokom, ne postoji poprečna linija spoja na cijevima po kojoj se prepoznaje jeftini i prosti monoblok postupak.

Duša cijevi naročite geometrije

Cijevi su izrađene od specijalnog, trostruko legiranog čelika i iznutra hromirane a imaju naročitu unutrašnju geometriju koju firma FAIR naziva „X cones“. Duša cijevi je naime bušena na klasični uski način i ima prečnik od 18,4 mm ali prelazni konusi ovdje su duži čime je, prema tvrdnji proizvođača, omogućen ravnomjerniji i blaži ulaz sačme u dušu cijevi i čokove što za posljedicu ima blaži trzaj oružja i ravnomjerniji raspored sačmenog snopa uz poboljšanu probojnost sačme, bila ona olovna ili čelična.

Na tamno bruniranim cijevima stoji natpis: 100% – Made In Italy. FAIR uz pušku isporučuje komplet od pet izmjenjivih čokova koji imaju oznaku HP 50. Čokovi su pohranjeni u plastičnoj kutiji zajedno sa ključem za montažu.

Kundak

Samo turska orahovina dolazi u obzir kod FAIR-a za izradu kundaka čija je cijena snižena primjenom tehnologije laserskog čekiranja. Kundak na sačmarici „Iside vintage“ je tipične engleske forme, a potkundak ima na vrhu dugme za demontažu.

Egipatska boginja Izida

Sačmarica „Iside“ nazvana je po Izidi, boginji plodnosti, braka, ljubavi i života iz drevne egipatske mitologije, zaštitnici žena i prirode, vrhovnom ženskom božanstvu starog Egipta. Žene u Egiptu imale su gotovo sva prava kao muškarci, a najvažnija i vrlo rijetka povlastica bila je mogućnost da žena živi samostalan život, bez ikakve muške zaštite. Boginja Izida je u egipatskoj mitologiji predstavljena kao savršena majka i žena, oličenje zemaljske snage, boginja neba i Mjeseca, magije i mudrosti, boginja jednostavnosti, prijateljica majstora i ona koja sluša njihove molitve. Kult Izide se u davna vremena iz Egipta preko antičke Grčke proširio i na antički Rim gdje je postao neobično važan dio rimske religije posebno se ukorijenivši na Siciliji. Drevna mitologija, kultovi i obredi kasnije su se postepeno transformisali u hrišćanstvo koje je posredstvom rimskog cara Konstantina Velikog (rođenog na mjestu današnjeg Niša u Srbiji) i njegovog Milanskog edikta iz 313. godine (kojim je proglašena vjerska ravnopravnost i zabranjen progon hrišćana) stiglo i u Rimsko carstvo. Međutim, kultovi Izide i drugih ženskih božanstava na Siciliji su ostali duže vrijeme prisutni, a njihovi pojedini elementi zadržali su se do današnjeg dana isprepleteni sa hrišćanskim učenjima i obredima. Tu postoji jedna veoma zanimljiva analogija – upravo su na Siciliji drevni egipatski i antički mitovi snažno ukorijenjeni u religiju i kulturu pa se u tamošnjim arheološkim muzejima lako može saznati da su statue ranohrišćanskih mučenica i svetica izrađivane po uzoru na različita ženska božanstva iz prethrišćanskog perioda. Tako je i sama Bogorodica, koja doji Hristosa, predstavljana u sicilijanskoj ranohrišćanskoj ikonografiji poput egipatske boginje Izide koja doji Horusa.
Izida je poznata i kao boginja sa 10.000 imena. Sačmarica koju smo predstavili nosi najpoznatije od njih i predstavlja simboličnu inkarnaciju vrhovnog ženskog egipatskog božanstva, čiji je kult najduže opstao na Siciliji. Da li su i danas žene na Siciliji opasnije od pušaka? Firma FAIR, sa sjevera Italije, boginja je precizne izrade i kvaliteta, a istovremeno velika zaštitnica lovačkih novčanika. To je ono što sigurno znamo.

Tehnički podaci
Model: Iside vintage
Kalibar: 20/76
Akcija: Klasična prelamača sa vanjskim orozima i ručnim zapinjanjem
Obarač: 2
Dužine cijevi: 68, 71 i 76 mm
Izvlakači: ručni
Čokovi: 5 izmjenjivih lovačkih čokova HP50
Kundak: engleski, turska orahovina, laserski čekiran
Finiš: kaljena baskula i brunirane cijevi
Masa: 2.800 grama

Piše: Draško Dragosavljević

Be the first to comment

Leave a Reply